verh!pvoorLesbos – deel 4

Aan het einde van mijn eerste dag op Lesbos, waarin ik meer indrukken opdeed dan ik soms in een week doe, lijkt het me goed even rust te nemen. We gaan uit eten bij een Grieks restaurant, maar al gauw komen we in gesprek met de eigenaar. Hij heeft zich vanaf het eerste uur ingezet voor de vluchtelingen op het eiland en vertelt ons over de eerste periode, in 2015, toen er duizenden vluchtelingen per dag aankwamen. Er waren nog geen organisaties die hulp konden bieden en de lokale bevolking deed wat ze kon.

Ik denk terug aan 2015. Ik zat op dat moment aan de overkant, in Turkije, en bracht een bezoek aan onze fabriek. Het was de start van verh!p en precies in die week werd Aylan wereldnieuws, het peutertje dat aanspoelde op het strand. Hij werd het gezicht van de crisis waar ik nu met mijn neus bovenop zit. Wie had toen kunnen denken dat deze twee zaken zo samen zouden komen…

De restauranteigenaar schetst ons hoe het er toen uitzag. Rondom zijn restaurant in het prachtige Mytilini, waren de straten bevolkt met vluchtelingen. Hij was dag en nacht in touw om te helpen. Met de komst van de hulporganisaties, kwam er langzaamaan een infrastructuur op gang. De mensen werden opgevangen, gingen een asielprocedure in en stroomden vrij snel door naar Athene van waaruit ze naar andere Europese landen gingen. Er kwamen dus veel mensen aan, maar ze verlieten het eiland ook weer snel.

Na de EU-Turkije deal werd de instroom minder. Mensen bleven in Turkije en de situatie op Lesbos werd overzichtelijker. Zowel Kara Tepe als Moria leken onder controle. De afgelopen maanden is de situatie echter weer veranderd. Sinds september wagen opnieuw veel mensen de oversteek vanuit Turkije. Deze ondernemer zit in een groepsapp met alle vrijwilligers op het eiland. Daar houden ze elkaar op de hoogte van onder meer de bootjes die dagelijks aankomen. Dagelijks komen nu gemiddeld 65 mensen aan. Dat zijn er bijna 1000 per twee weken. Het grote verschil met een aantal jaar geleden is dat slechts de helft van dit aantal kan doorstromen naar Athene, want ook daar zijn de kampen vol. En dat komt, omdat vanuit Athene te weinig mensen door kunnen naar andere Europese landen. Landen die beloftes hebben gemaakt om bepaalde aantallen op te nemen, maar deze niet nakomen. En intussen stapelen de aantallen zich op en voelen de Grieken zich in de steek gelaten.

Even tussendoor: alleen al het schrijven over ‘aantallen’ raakt me, want dat is zo onpersoonlijk. Dit is hoe we erover spreken in Europa, maar ik heb de gezichten achter deze zogenaamde ‘aantallen’ gezien en dat zijn stuk voor stuk mensen. Heel dappere mensen…

Maar we moeten ook de mensen zoals de restauranteigenaar niet vergeten. Ik voel mee met de lokale bevolking. Het land zat al in crisis toen deze crisis er bovenop kwam. En als gevolg hiervan laten nu ook de toeristen het nog afweten. Die gingen het mooie Lesbos mijden. De hele situatie verdeelt de inwoners van het mooie eiland. Mensen die de vluchtelingen helpen, kunnen soms niet op bijval rekenen van hun buren. Deze ondernemer wil graag blijven helpen, maar voelt zich duidelijk steeds meer alleen in zijn strijd. Hij laat ons de groepsapp zien, waarin staat dat er gisteren weer een bootje met 50 mensen aankwam. Maar ook dat er die dag vier lichamen aanspoelden. Ik bedenk me: dit zijn vier mensen zoals Aylan twee jaar geleden. Alleen zien we hier geen foto’s meer van. Met kippenvel eet ik mijn bord leeg…

Ik laad me op voor de laatste activiteit van de dag: we gaan naar het wekelijkse feest in Kara Tepe. Na alles wat je hierboven leest, vraag je je misschien af: een feest?! Tja, eigenlijk is het heel mooi. Even geen ellende voor de mensen, maar een gezellig samenzijn, dansen op muziek van hier en van thuis…Meer daarover in mijn volgende blog.

Geef een reactie